ईश्वरस्तुतिप्रार्थनोपासनाः – Eeshvar-stuti-prarthana-upaasanaa
The glorification of, Prayers to, and Communion with God1
ओ३म्
विश्वानि देव सवितर्दुरितानि परासुव।
यद्भद्रं तन्न आसुव॥
Vishvaani deva savitar-duritaani paraa-suvaa.
Yad-bhadran tanna aasuva.2
हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेक आसीत्।
स दाधार पृथिवीं द्यामुतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम॥
Hiraṇya-garbhah samavar-tataagre
bhootasya jaatah patir-eka aaseet.
Sa daadhaar prithiveem dyaam-utemaam
kasmai devaaya haviṣhaa vidhema. 3
य आत्मदा बलदा यस्य विश्व उपासते प्रशिषं यस्य देवाः।
यस्य च्छायाऽमृतं यस्य मृत्युः कस्मै देवाय हविषा विधेम॥
Ya aatmadaa baladaa yasya vishva
upaasate prashiṣham yasya devaah.
Yasya chhaayaa-‘mritam yasya mrityuḥ
kasmai devaaya haviṣhaa vidhema.4
यः प्राणतो निमिषतो महित्वैक इद्राजा जगतो बभूव।
य ईशे अस्य द्विपदश्चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम॥
Yah praaṇato nimiṣhato mahit-vaika
idraajaa jagato babhoova.
Ya eeshe asya dvipadash-chatuṣhpadah
kasmai devaaya haviṣhaa vidhema.5
येन द्यौरुग्रा पृथिवी च दृढ़ा येन स्वः स्तभितं येन नाकः।
यो अन्तरिक्षे रजसो विमानः कस्मै देवाय हविषा विधेम॥
Yena dyaur-ugraa prithivee cha driḍhaa
yena svah stabhitam yena naakah.
Yo antarikshe rajaso vimaanah
kasmai devaaya haviṣhaa vidhema.6
प्रजापते न त्वदेतान्यन्यो विश्वा जातानि परिताबभूव।
यत्कामास्ते जुहुमस्तन्नो अस्तु वयं स्याम पतयो रयिणाम्॥
Prajaapate na tvade-taan-yanyo
vishvaa jaataani paritaa-babhoova.
Yat-kaamaaste juhumas-tanno astu
vayam syaama patayo rayee-ṇaam.7
स नो बन्धुर्जनिता स विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा।
यत्र देवा अमृतमानशानास्तृतीये धामन्नध्यैरयन्त॥
Sa no bandhur-janitaa sa vidhaataa
dhaamaani veda bhuvanaani vishvaa.
Yatra devaa amritam-aana-shaanaas
triteeye dhaaman-adhair-ayanta.8
अग्ने नय सुपथा राये असमान् विश्वानि देव वयुनानी विद्वान।
युयोध्यस्मज्जुहुराणमेनो भूयिष्ठां ते नम उक्तिं विधेम॥
Agne naya supathaa raaye asmaan
vishvaani deva vayunaani vidvaan.
Yuyo-dhyasmaj-juhuraaṇam-eno
bhoo-yiṣh-ṭhaan te nama uktim vidhema.9
Meaning of Vishwani Deva mantra10
हे सकल जगत के उत्पत्तिकर्ता समग्र ऐश्वर्ययुक्त शुद्धस्वरूप सब सुखों के दाता परमेश्वर। आप कृपा करके हमारे सम्पूर्ण दुर्गुण, दुर्वास्यं और दुखों को दूर कीजिये जो कल्याणकारक गुण, कर्म, स्वभाव और पदार्थ हैं वह सब हम को प्राप्त कराइये।
He sakal jagat ke utpatti kartaa samagra-aishvar-yukta suddh-svaroop sab sukho ke daataa parmeshvar. Aap kripa karke hamaare sampoorṇ durguṇ, durvyasan aur dukho ko door kijiye. Jo kalyaaṇ-kaarak guṇ, karm, svabhav aur padaarth hai, ve sab ham ko praapt karaa-i-ye.
O Lord, Progenitor, Creator of the Universe, Source of all prosperity, Self-illumined, Giver of happiness, we pray Thee O Father, to wipe off all our vices, evil propensities and distress and confer upon us all the virtues. Create the impulse of good deeds and righteous nature and provide with other resources that may bring bliss unto us all.
Iti eeshvar stuti praarthana upaasanaa
Here ends the eeshvar stuti praarthana upaasanaa
- These 8 mantras contain the circle of prayer: 1) Stuti – Glorification of God; recognizing His qualities, and imbibing in His greatness; 2) Prarthana – Prayers to God, petitioning His Grace and Blessing to fulfill our desires; and 3) Upaasana – (after recognizing His greatness, after expressing our desires), then (desire-less and free from attachment and wants) we become one with Him, Communion or spiritual unity is the absolute aim of the devotee.
- Yajur Veda 30.3
- Yajur Veda 13.4, Rig Veda 10.121.1
- Yajur Veda 25.13, Rig Veda 10.121.2
- Yajur Veda 23.3, Rig Veda 10,121.3
- Yajur Veda 32.6, Rig Veda10.121.5
- Rig Veda 10.121.10
- Yajur Veda 32.10
- Yajur Veda 40.16
- This meaning has traditionally been used at the end of the Eshvar Stuti. It is taken from the Vedic Prayer book by Swami Bhavani Dayal.
Discover more from
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
